Dərbənd qədim şəhərdir, qapıları ilə məşhurdur. Bu şəhərin ən əfsanəvi simvolu isə “Dəmir qapı” adlanan qədim qala qapısıdır. Amma bu qapı sadəcə tarixi bir abidə deyildi. Onun arxasında sirli və mistik bir hekayə gizlənirdi.
Bir zamanlar, Dərbəndin ətrafında əzəmətli dağlar və dərin dərələr uzanırdı. Şəhər böyük bir ticarət mərkəzi idi. Amma Dərbəndin qapıları bağlananda, bu şəhər sanki sirli bir xəzinəyə çevrilirdi. Şəhərin əhalisi inanırdı ki, “Dəmir qapı” onları təkcə düşmənlərdən deyil, həm də mistik qüvvələrdən qoruyur.
Günlərin bir günü, uzaq diyarlardan gəlmiş sirli bir səyyah şəhərə gəldi. Onun adı Kamran idi. Gözəl danışığı, bilikli və müdrik olduğu ilə tanınan bu şəxs bir neçə gündə şəhərin ən hörmətli insanlarından biri oldu. Kamran şəhərin tarixini öyrənərkən “Dəmir qapı”nın əfsanəsini eşitdi. Deyilənlərə görə, qapının altında qədim bir xəzinə gizlədilmişdi. Amma bu xəzinəni yalnız “təmiz qəlbli bir insan” tapıb açacaqdı.
Kamran maraqla bu sirri araşdırmağa başladı. O, şəhərin qocalarından qapının sirli açarını öyrənməyə çalışdı, amma heç kim əsl həqiqəti bilmirdi. Hər kəs ona yalnız qapının əzəmətindən və qurbanlarla bağlı köhnə adət-ənənələrdən danışırdı.
Bir gün, Kamran təsadüfən bir çoban qızla qarşılaşdı. Qızın adı Zəhra idi. Onun böyük ürəyi, mərhəməti və həyat hekayəsi Kamranı dərindən təsirləndirdi. Zəhra atasını erkən itirmiş, anası ilə birlikdə dağlarda kiçik qoyun sürüsünü otararaq yaşayırdı. Amma o, hər zaman gülərüzlü və mehriban idi.
Bir axşam Zəhra ilə söhbət edərkən, Kamran ona “Dəmir qapı” haqqında danışdı. Zəhra dedi ki, uşaq olanda nənəsi ona bu qapının açılmasının yalnız saf bir niyyətlə mümkün olduğunu söyləyib. “Yalnız mənfəət üçün deyil, şəhəri və insanları qorumaq üçün qapıya yaxınlaşan insan o xəzinəyə çatacaq,” – nənəsi belə deyərdi.
Kamran və Zəhra birlikdə qapıya getməyə qərar verdilər. Gecənin sakitliyində, ay işığı altında, onlar qədim qapıya yaxınlaşdılar. Kamran əlini qapıya toxundurdu və qəlbindən bir dilək keçirdi: “Bu şəhər və xalq üçün ən yaxşısını istəyirəm. Heç bir mənfəət güdmürəm”.
Birdən, qapıdan zəif bir işıq saçılmağa başladı. Zəhra qorxu və heyrətlə geri çəkildi. Kamranın ürəyi isə qəribə bir rahatlıq hiss etdi. Qapı ağır bir səslə yavaş-yavaş açılmağa başladı. İçəridə nə qızıl, nə də daş-qaş vardı. Qapının arxasında əzəmətli bir kitab saxlanılmışdı. Bu kitabda Dərbəndin qədim bilikləri, şəhəri qoruyan sirli dualar və əcdadların mirasları yazılmışdı.
Kamran və Zəhra həmin kitabı şəhərin ağsaqqallarına təqdim etdilər. Kitabın içindəkilər əsrlər boyu unudulmuş bir çox sirri ortaya çıxardı. İnsanlar birlik və bərabərlik içində yaşamağın əsl xəzinə olduğunu anladılar.
“Dəmir qapı” isə bir daha heç vaxt açılmadı. Amma o gün bu şəhərdə bir həqiqət dəqiqləşdi: ən böyük xəzinə insanın qəlbindəki təmiz niyyət və mərhəmətdir.
Səma Mehdiyeva